NEONATAL SKRİNİNG NƏDİR

NEONATAL SKRİNİNQ NƏDİRNeonatal skrining daban testi kimi bilinən və dünyada aparılan çox önəmli müayinə metodlarından biridir. Yenidoğulmuşlarda dabandan alınan bir neçə damla qanla, körpənin gələcəkdə rastlaşa biləcəyi bir çox həyatı təhlükəli xəstəlikləri önləmək mümkündür.

Bu test yenidoğulan körpənin birinci həftəsində aparılmalıdır. Özəlliklə ilk 24 saatda test etmək məsləhət görülmür. Çünki körpənin bir neçə gün ana südü ilə qidalanması zamanı, metabolizmaya məruz qalmayan bəzi maddələrin qana keçərək toplanması lazımdır. Bunun üçün ən uyğun zaman körpə həyatının 7-ci günüdür. Dabandan az miqdarda qan alınır. Bu vacib test üçün alınan qan az olduğu qədər də,asan bir prosedurdur. Müayinə nəticələrinin düzgünlüyünə əmin olmaq üçün, eyni zamanda prosedurun düzgün aparılması və transferi çox önəmlidir.

Daban testi ilə aşağıdakı xəstəliklərin təyini mümkündür:

loading...

Anadangəlmə Hipotiroidizm:

Bu tiroid vəzinin zəif fəaliyyət göstərməsi ilə meydana gələn xəstəlikdir. Körpələrdə klinik olaraq, davamlı sarılıq, umblikar herni, qəbizlik, dərinin quruması, saçların tökülməsi, dilin böyüməsi və əqli inkişafdan gerilik kimi əlamətlər yaranır.

Yenidoğulan körpədə ilk aylarda klinika görülmədiyindən, dabandan alınan qanda, tiroid vəzisinə təsir edən hormon (neonatal TSH) ölçülərək təyin edilir. Bu yolla yenidoğulan körpənin gələcəkdə bütün orqanlarının, o cümlədən, mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsini önləmək mümkündür.

Fenilketinuriya:

Xəstəlik Fenilalanin hidroksilaz enziminin çatışmazlığı nəticəsində meydana gəlir. Körpə qidalanmağa başladıqdan sonra, Fenilalanin aminoasidi və metabolitləri (ara maddələr) qanda toplanaraq, beyin toxumasına keçməsilə bəzi zədələnmələrə səbəb olur ki, bu da öz növbəsində əqli inkişafdan geriliyə və digər nevroloji patalogiyalarla nəticələnir.

Biotinidaz çatışmazlıği:

Biotidinaz enzim çatışmazlığı, kofaktor olaraq önəmli funksiyaları olan Biotin vitamini çatışmazlığına yol açır.Müayine zamanında aparılmazsa, xəstədə eqzema, saç tökülməsi, hipotoniya, inkişafdan gerilik, immun çatışmazlığı, koordinasiya pozuntusu, karlıq və bəzi nevroloji ağırlaşmalar meydana gəlir.

Galaktozemiya:

Galaktozemiya xəstəliyi, Qaraciyər böyüməsi, böyrək çatışmazlığı, körpəlik dövründə olan katarakda və beyində zədələnmə yarada bilən bu xəstəlik, galaktoza fosfat uridil transferaz (GALT) enzim eksikliyi ilə yaranır. Yuxarıda sadalanan xəstəliklərdən savayı, dabandan alınan qan vasitəsilə,digər metabolik xəstəlikləri də aşkar etmək, lazımı müalicələrlə xəstəlikləri və onların fəsadlarını önləmək mümkündür. Bəhs etdiyim 4 vacib xəstəliyin sonu müalicə olunmadıqda əqli inkişafdan geriliklə nəticələnir. Bu məlumatı paylaşmağımda əsas məqsəd valideynləri məlumatlandırmaq, xəstəliklərin qarşısını almaq və vətənimiz üçün daha çox sağlam, faydalı övlad böyütməkdir …

Pediatr Qoşqar İsmayılov

loading...

Bunlarıda bəyənə bilərsiniz ...