BAĞIRSAQ İNFEKSİYALARI VƏ ONLARIN PROFİLAKTİKASI

HəzmKəskin bağırsaq infeksiyalarına qarın yatalağı, paratif A və B, qanlı ishal, vəba, salmonellalar, infeksion hepatit və s. daxildir. Bu infeksiyalar üçün xarakterik cəhət törədicilərin birtipli lokalizasiyasıdır (yerləşməsidir), eyni yoluxma mexanizmi (fenol-oral, əlaqə-mənşət), xəstəliyin oxşar klinik əlamətlərin (mədə-bağırsaq pozğunluqları) və eyni tipli profilaktikanın olmasıdır.

İnfeksiya mənbəyi xəstə insan və bakteriya daşıyıcılarıdır. Lakin paratif B və salmonellanın mənbəyi insanla bərabər bəzi heyvanlar vasitəsi ilə də ola bilər (iribuynuzlu malqara, donuz, quşlar).

Bağırsaq infeksiyalarının yayılmasında qida və su ilə keçməsi amili basilica rol oynayır. Bu da törədicilərin suda və yemdə uzun müddət qalması ilə əlaqədardır. Məlumdur ki, qida məhsullarına bağırsaq infeksiyasının düşməsi xəstə adamların əli ilə və bakteriyadaşıyıcılarıdır.

loading...

Qidanın yoluxması qida məhsullarını, yeməkxana və mətbəx qab-qacaqlarını çirkli su ilə yumaqla baş verə bilər. Qida məhsullarının bağırsaq infeksiyası ilə yoluxma törədiciləri ilə yoluxması, həmçinin milçək və gəmiricilərdə ola bilər.

İnfeksiyaya yoluxmanın ən qorxulusu istifadədən əvvəl isti emal keçməmiş qida məhsulları ilə (meyvə, tərəvəz, vineqret – həftəbecər, salat) və yaxud isti emaldan sonra (süd, süd məhsulları, başayaq, döyülmüş ət).

Qarın yatalağı və A və B paratiflər – bakteriya təbiətli kəskin infeksion xəstəlikdir. Qarın yatalağı, A və B paratifin törədiciləri bağırsaq bakteriyası fəsiləsinin salmonella cinsinə aiddir. Morfologiyasına görə çöp şəkilli olub, birbirindəniaz fərqlənir, hərəkətli, sporsuz, kapsulasız olub, qram-mənfidir.

Bunlar fakultativ anaerob olub, 37°C temperaturda yaxşı inkişaf edir. Bu bakteriyalar 60-65°C temperaturda 30-45 dəqiqə müddətində qızdırılmaqla və müxtəlif dezinfeksiyaedici maddələrin – karbol turşusu, xlorlu əhəng, xloramin və s. təsirindən bir neçə dəqiqə müddətinə tələf olur. Xarici mühitdə uzun müddət bu bakteriyalar qala bilər. Xəstəliyin inkubasiya dövrü 10-15 gündür. İnsan orqanizminə bu çöplər ağızdan daxil olub, nazik bağırsaqlardan limfa yolları müsariqə vəzifələrinə keçib çoxalırlar.

Bağırsaq infeksiyalarının yayılmasında qida və su ilə keçməsi amili basilica rol oynayır. Bu da, törədicilərin suda və yemdə uzun müddət qalması ilə əlaqədardır. Məlumdur ki, qida məhsullarına bağırsaq infeksiyalarının düşməsi xəstə adamların əli ilə və bakteriya daşıyıcılarıdır.

Qidanın yoluxması qida məhsullarını yeməkxana və mətbəx qab-qacaqlarını çirkli su ilə yumaqla baş verə bilər. Qida məhsullarının bağırsaq infeksiyası ilə yoluxma törədiciləri ilə yoluxması və həmçinin milçək və gəmiricilər də ola bilər.

İnfeksiyaya yoluxmanın qorxulusu istifadədən əvvəl isti emal keçmiş qida məhsulları ilə (meyvə-tərəvəz, vineqred, həftəbecər, salat) və yaxud isti emaldan sonra (süd və süd məhsulları, başayaq, döyülmüş ət).

Qarın yatalağı və A və B paratiflər. Bakteriya təbiətli kəskin infeksiya keçməsidir. Qarın yatalağı A və B paratifin törədiciləri bağırsaq bakteriyası fəsiləsinin salmanella cinsinə aiddir. Morfologiyasına görə çop şəkilli olub, birbirindən az fərqlənir, hərəkətli, sporsuz, kapsulasız olub, qram-mənfidir.

Bunlar fakultətiv anaerob olub, 37°C temperaturda yaxşı inkişaf edir. Bu bakteriyalar 60-65°C temperaturda 30-45 dəqiqə müddətində qızdırmaqla və müxtəlif dezinfeksiyaedici maddələrin – karbon turşusu, xlorlu əhəng, xloramin və s. təsirindən bir neçə dəqiqə müddətinə tələf olur. Xarici mühitdə uzun müddət bu bakteriyalar qala bilər.

Xəstəliyin inqubasiya dövrü 10-15 gündür. İnsan orqanizminə bu çöplər ağızdan daxil olub, nazik bağırsaqlar limfa yolları müsariqə vəzifələrinə keçib, çoxalırlar.

Gizli dövrün axırında bakteriyalar qana keçib bakterieliya dövrünün başlanmasına səbəb olur. nazik bağırsaqların iltihabı, yaraları nəticəsində iti bağırsaq pozğunluğu əmələ gəlməklə temperatur yüksəlir və ümumi zəiflik baş verir. Xəstəlik 4 həftəyə qədər davam edə bilir. Çox vaxt xəstə sağaldıqdan sonar onun ödündə uzun müddət qarın yatalağı mikrobları tapılır. Xəstəlikdən sağalan adamların 3-5% bir neçə ay və bəzən daha çox müddət ərzində basildaşıyan ola bilir.

loading...

Bunuda oxu...